Tradycje Świąteczne- Matka Boska Jagodna

Niniejszym tekstem zaczynamy ambitny cykl o polskich tradycjach świątecznych. Pisać je Będzie dla nas nasza koleżanka Barbara Ogrodowska.

Im więcej wiemy, tym bardziej jesteśmy:) Czytajmy więc, bo niezwykle to ciekawe.

———————————————————————————————————-

NAWIEDZENIE NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY- MATKA BOSKA JAGODNA

(2 lipca, w czasach obecnych, po Soborze Watykańskim II – 31 maja)

Święto kościelne upamiętniające odwiedziny Najświętszej Maryi Panny, u krewnej św. Elżbiety, żony Zachariasza, dotąd niepłodnej, która będąc już w podeszłym wieku poczęła dziecko (Jana nazwanego Chrzcicielem). Odwiedziny te i spotkanie dwóch brzemiennych, świętych niewiast, opisane zostały w ewangelii św. Łukasza (Łk 1, 39-56)

Maryja wybrała się i poszła z pośpiechem w góry do pewnego miasta w [pokoleniu] Judy. Weszła do domu Zachariasza i pozdrowiła Elżbietę ..(Łk 1,39,40)

a ta na Jej widok zawołała:

 „Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona. A skądże mi to, że Matka mojego Pana przychodzi do mnie? Oto skoro zabrzmiał głos Twego pozdrowienia w moich uszach poruszyło się z radości dzieciątko w moim łonie. Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana” (Łk 1, 42- 45)

Wtedy to po raz pierwszy zabrzmiała pieśń wielbiąca Magnificat, którą na pozdrowienie Elżbiety odpowiedziała Maryja:

„Wielbi dusza moja Pana,

I raduje się duch mój w Bogu moim Zbawcy

Bo wejrzał na uniżenie Służebnicy swojej.

Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia ,

Gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny (….)

Święte jest Jego imię

A swoje miłosierdzie na pokolenia i pokolenia [zachowuje] dla tych, co się Go boją (Fragment- Łk. 1, 46 – 50, Biblia Tysiąclecia )….

Święto Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny zapoczątkowane zostało przez chrześcijan z kręgów Kościoła Wschodniego. Na Zachodzie wprowadziły je dość późno, w 1263 r, zakony franciszkańskie i przyjęły dla jego obchodów dzień 2 lipca.

Do liturgii Kościoła włączył je papież Urban VI (pontyfikat 1378 -1389), zaś papież Bonifacy IX, w 1398 r. rozszerzył je na cały Kościół Powszechny.

Ostatnie posoborowe reformy liturgiczne przesunęły święto na dzień 31 maja.

W tradycji polskiej, zwłaszcza w tradycji ludowej nazywa się je świętem Matki Boskiej Jagodnej, która według wierzeń i legend ludowych „czerwieni jagody” leśne i ogrodowe, sprawia, że dojrzewają i obficie owocują; jest ich szafarką i opiekunką.

Zgodnie z tradycją, aż do dnia Matki Boskiej Jagodnej należało powstrzymać się od jedzenia jagód i owoców. Ten zwyczajowy zakaz dotyczył głównie kobiet, którym w ostatnim roku zmarło dziecko, poroniły ciążę, lub urodziły dziecko martwe.

Matki dotknięte takim nieszczęściem wierzyły, że jeśli powstrzymają się od skosztowania jagód, malin, poziomek, porzeczek, to poprzez tę ofiarę będą mogły łączyć się duchowo ze zmarłymi dziećmi i przekazywać im swoją matczyną miłość i czułość. Wierzyły, że Matka Boska Jagodna, w dniu swego święta, obdarza w niebie dzieci najpiękniejszymi i najsłodszymi jagodami, tymi właśnie, których na ziemi odmówiły sobie ich matki.

 

Matka Jagodna, Panienka Maryja

Która owocnym, rodnym drzewom sprzyja

Chodzi po sadzie kwitnącym i śpiewa

Pocałunkami budząc w wiosnę drzewa.

Nocą wieśniaczki Jej śpiew słyszą we śnie,

Wieść aby jagód nie jadły przedwcześnie,

Każdą jagodę z ust matce odjętą

Da zmarłym dziatkom Panna

W jagód święto

(Leopold Staff Matka Boska Jagodna )

Wierzyły także, że ta ich ofiara oraz gorąca modlitwa do Matki Boskiej Jagodnej sprawią, że za Jej przyczyną odejdzie od nich zły los i omen; że z czasem będą mogły cieszyć się szczęśliwym macierzyństwem i wydać na świat liczne, zdrowe i silne potomstwo.

W interpretacjach etnologicznych wierzenia i praktyki ludowe związane ze świętem Matki Boskiej Jagodnej, mogą mieć początek w odwiecznych rytuałach i ofiarach z płodów ziemi, składanych na wiosnę i w lecie bóstwom płodności i urodzaju, w obrzędach wegetacyjnych i prokreacyjnych, które z czasem otrzymały chrześcijańską interpretację.

 

(Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, Wyd.IV.

Rupert Berger, Mały Słownik Liturgiczny, Poznań 1995

Urszula Janicka – Krzywda, Patron, atrybut, symbol, Poznań Pallotinum 1993 r

Barbara Ogrodowska, Święta polskie. Tradycja i obyczaj, Warszawa -Alfa Vero, 1996

Taż, Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce, Warszawa – Verbinum, 2001.

Reklamy

Odpowiedz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s